Thứ Sáu, 31 tháng 1, 2020

Tâm linh

THỨ CÁC NGÀI MUỐN Ở CON NGƯỜI :

Cầm thú súc sinh loài nào cũng có con đầu đàn - trong gia đình cũng có "con đầu đàn" - đó là người có tiếng nói trọng lượng nhất trong nhà - trong âm phần gọi người này là "gia chủ" - trong bất cứ tổ chức nào cũng có "con đầu đàn" - người ta gọi là "lãnh đạo" - cấp ban nghành nào cũng có người lãnh đạo - cầm thú súc sinh thì gọi là "bầy đàn" - con người thì gọi là lực lượng - rộng hơn thì gọi là xã hội - rộng hơn nữa thì gọi là quốc gia !

Con thú có đặc tính bầy đàn - khi càng đông chúng càng hung hăng - con người cũng có đặc tính bầy đàn - càng đông càng hung trở nên manh động liều lĩnh

Trong 1 bầy đàn con thú nào khoẻ nhất - hung dữ nhất - con đó được cả bầy sợ hãi và được gọi là "đầu đàn" - trong xã hội con người : người nào có địa vị - có sự tín nhiệm của người khác - có tiền - người đó là người cầm đầu !

Trong 1 đàn con thú có thể tranh giành nhau thức ăn nhưng đứng trước sự tồn vong của bầy chúng đấu tranh lại vs kẻ thù - con người cũng vậy - bình thường có thể đấu tranh giành giật nhau từng miếng cơm kế sinh nhai - nhưng khi đối diện vs kẻ thù chung thì có xu hướng đồng loã sích lại gần nhau !

Con thú rất bảo vệ con của mình - con người thương yêu bảo vệ những người chung máu mủ huyết quản vs mình

KHI TRƯỞNG THÀNH KHÔNG 1 CON THÚ NÀO CÒN NGHĨ TỚI CHA MẸ CHÚNG - MỌI CON THÚ TRƯỞNG THÀNH ĐỀU BƯỚC VÀO TỰ NHIÊN KHẮC NGHIỆT VÀ KHÔNG BAO H NGHĨ TỚI CHA MẸ MÌNH - CON NGƯỜI CŨNG VẬY - 99% CON NGƯỜI TA KHI TRƯỞNG THÀNH ĐỀU QUÊN SỰ VẤT VẢ KHÓ NHỌC CỦA CHA MẸ KHI NUÔI TA KHÔN LỚN - CHỈ Ở GẦN VÀ NẢY SINH TÌNH CẢM VÌ HÀNG NGÀY THÂN GẦN TIẾP XÚC VS NHAU - RẤT NHIỀU NGƯỜI LÀ CHA MẸ VS CON CÁI TUY CHUNG HUYẾT MẠCH NHƯNG VÌ LÝ DO J ĐÓ SỐNG XA NHAU CŨNG KHÔNG NẢY SINH TÌNH THƯƠNG VS NHAU - NHIỀU NGƯỜI BỐ MẸ BỎ NHAU CON CÁI CẢM THẤY THÂN GẦN VS HÀNG XÓM NHIỀU HƠN VS CHA MẸ - ĐÂY CHÍNH LÀ ĐẶC TÍNH "CON" TRONG CON NGƯỜI !

Con thú khi gặp kẻ thù run sợ sẽ càng tấn công - con người khi thấy người khác yếu thế trước mình càng có xu hướng đì đọt nạt nộ

TẤT CẢ CÁC LOÀI THÚ SĂN MỒI ĐỀU CÓ ĐÔI MẮT RẤT ÁC - TẤT CẢ NHỮNG NGƯỜI TÍNH KHÍ NÓNG NẢY CÓ XU HƯỚNG BỘC PHÁT DÃ TÂM ĐỘC ÁC ĐỀU CÓ ĐÔI MẮT SẮC HOẶC ĐƯỜNG VIỀN MẮT GÓC CẠNH - TRONG ÂM PHẦN TÀ TINH CŨNG CÓ ĐÔI MẮT ĐÁNG SỢ MA QUÁI - BẤT CỨ "CHÚNG SINH" NÀO ÁC ĐỘC CŨNG ĐỀU CÓ HÌNH TƯỚNG MANG ĐẶC ĐIỂM CHUNG GIỐNG NHAU !

Con người không được sinh trưởng tại tinh cầu này - nếu con người được sinh trưởng tại tinh cầu này con người phải có sự thích nghi vs môi trường xung quanh như các loài khác - nhưng chớ trêu thay : TRÊN HÀNH TINH NÀY CHỈ CÓ DUY NHẤT CON NGƯỜI KHÔNG THỂ TỰ ĐIỀU CHỈNH THÂN NHIỆT - BỞI CON NGƯỜI KHÔNG "TỰ MỌC LÊN" TỪ ĐÂY !

Người đưa ra thuyết tiến hoá nói rằng con người bắt nguồn từ loài vượn chính là Darwin - xét theo ngày tháng năm sinh âm lịch chiếu theo dịch lý Darwin chính là 1 con quỷ - thuyết tiến hoá này làm con người đi sai đường - thuyết tiến hoá này làm con người GẠT PHĂNG sự luân chuyển của luân hồi - gạt phăng vị trí của các vị tại những tầng cõi cao hơn - đó chính là ý đồ của ma quỷ chuyển sinh !

NGAY NHƯ 1 ĐIỀU RẤT ĐƠN GIẢN : NGÀY NAY KHOA HOC HIỆN ĐẠI VS MÁY MÓC TỐI TÂN CŨNG KHÔNG TÌM RA CÁC HUYỆT ĐẠO TRONG CƠ THỂ CON NGƯỜI - THẬM CHÍ TỚI ĐƯỜNG KINH LẠC LƯU THÔNG KHÍ HUYẾT CŨNG KHÔNG CÓ MÁY MÓC NÀO TÌM ĐƯỢC RA CHÚNG - CÁC SỰ KIỆN KHÁC VỀ TÂM LINH CON NGƯỜI CŨNG KHÔNG TÌM RA VÌ KHÔNG ĐI VÀO VĂN HOÁ THẦN TRUYỀN MÀ PHÁT TRIỂN THEO HƯỚNG KHOA HỌC KỸ THUẬT !

Ấy thế nhưng cứ châm cứu vào những sinh huyệt theo đông y thì cơ thể khoẻ mạnh - sinh tiết hoạt động hiệu quả hơn - và ngược lại đâm kim vào những tử huyệt thì rất nhiều bộ phận lẫn nội tạng trong cơ thể con người chết dần chết mòn ..... !

Con người có bộ mã Gen gần giống loài vượn - nhưng có 1 thứ trên toàn hành tinh này chỉ con người mới có - đó là ĐAN ĐIỀN - là nơi tích trữ khí tiên thiên của trời đất - động vật súc sinh không thể tu luyện vì không có thứ này !!!!

Trong kinh Phật nói : con người đến từ 1 cõi gọi là "Quang Âm Thiên" - tinh cầu này thuộc thái dương hệ - thái dương hệ lại thuộc ngân hà hệ - rộng lớn là thế nhưng có hằng hà xa số ngân hà hệ nằm trong 1 thứ gọi là "Cõi Ta Bà" - hiện nay khoa học hiện đại mới chỉ loanh quanh được các hành tinh xung quanh hệ mặt trời

Có 1 bí mật nữa là : tất cả các lãnh đạo trên thế giới - hoặc những người đứng đầu các tổ chức lớn của thế giới ĐỀU DO CHƯ THIÊN HẾT PHÚC CHUYỂN SINH XUỐNG - mặc dù đã hết phúc nhưng khi xuống tới cõi này phúc của họ vẫn còn quá lớn - họ vẫn thuộc thượng tầng xã hội - 1 quyết định của họ ảnh hưởng tới muôn vạn người khác - nếu họ xuống đây rồi mà vẫn tạo nghiệp - đem lại những điều không tốt cho dân - họ sẽ lại bị giáng cấp nữa - giáng tới khi họ chỉ là thường dân mà thôi ..... HÃY NHỚ : PHÚC QUYẾT ĐỊNH TẤT CẢ - LÀ NGƯỜI THÔNG MINH TỈNH TÁO SỐNG TRÊN ĐỜI NÀY : BẮT BUỘC PHẢI LÀM THẬT NHIỀU VIỆC THIỆN ĐỂ TÍCH PHÚC" !!!!

Rất rất nhiều nữa - kể ra không hết !

con người thật thiểm cận - người ta thừa biết cùng 1 loài cá nhưng có rất nhiều dạng cá khác nhau - rất nhiều loại kiến khác nhau - rất nhiều loại chó khác nhau - RẤT NHIỀU ĐỘNG VẬT CÙNG LOÀI NHƯNG KHÁC CHỦNG - thậm chí tới con người cũng có rất nhiều dân tộc khác nhau - mỗi dân tộc lại mang 1 nét đặc trưng riêng về màu da - màu mắt - màu tóc - ngôn ngữ - NHƯNG CON NGƯỜI LẠI KHÔNG CHẤP NHẬN CÓ RẤT NHIỀU CHỦNG NGƯỜI NGOÀI HÀNH TINH KHÁC NHAU - trong đạo Phật thừa nhận có người ngoài hành tinh - "bọn chúng" cũng thuộc cõi người - cũng có thân xác vật lý - thân xác bọn chúng cũng bị hoại đi theo thời gian - nhưng bọn chúng có nền khoa học kỹ thuật cao hơn rất nhiều - điều này giống như khoa học kỹ thuật của Mỹ so vs các bộ tộc ăn lông ở lỗ sống trong rừng rậm Amazon vậy - các chủng ngoài hành tinh này đã ở trên tinh cầu này từ rất lâu rồi ! Con người cứ tìm kiếm chúng ngoài vũ trụ ! Thật ra chúng ở dưới lòng đại dương ! Có rất nhiều căn cứ dưới lòng đại dương !

Nếu nhìn dưới góc nhà Phật - thì ngay trên tinh cầu này nơi nào đất đai bằng phẳng - nơi đó dân chúng thịnh vượng - xã hội phát triển - VÌ CÓ NHIỀU PHÚC THÌ ĐẤT ĐẤT ĐAI MỚI BẰNG PHẲNG - ví dụ như Châu Âu - trong tự nhiên không 1 cái cây nào mọc tại vùng núi đá vôi nghèo nàn dinh dưỡng mà lại sừng sững vươn thẳng lên cao vút vs trời xanh cả - vì "bị" mọc tại nơi đó đã là thiếu phúc - con người cũng vậy - có rất nhiều người được sinh sống tại những nơi văn minh - xã hội phát triển - dịch vụ hạ tầng tốt - nhưng cũng có rất nhiều người "bị" nghiệp định đoạt nơi vùng đất có chiến tranh liên miên - mở mắt ra đã là bom rơi đạn lạc - người thì ở vùng núi cao đèo sâu dân trí cũng như phúc lợi cơ sở hạ tầng thấp - ngay trong 1 gia đình cũng có người giàu nghèo sang hèn khác nhau - BỞI MẶC ĐỊNH TRONG TỰ NHIÊN TRÊN TOÀN THỂ TINH CẦU NÀY CŨNG ĐƯỢC QUY ĐỊNH NHỮNG VÙNG NÀO SẼ PHÁT TRIỂN ĐƯỢC MẠNH MẼ VÙNG NÀO CHÌM TRONG NGẬP TRÀN ĐÓI KHỔ ( ví dụ Châu Phi ) - thậm chí ngay trong 1 quốc gia cũng có sự phân hoá lượng Phúc khác nhau tại các tỉnh các huyện - lượng phúc này được chỉ ra bởi điều kiện kinh tế - số lượng dân số - hạ tầng cơ sở - dịch vụ công cộng .... vân vân .....

Trong mắt các ngài tất cả đều là CHÚNG SINH - nhiệm vụ của những người được giao trọng trách tâm linh kết nối vs cõi trên là THÚC ĐẨY THIỆN TÍNH TRONG MỖI CON NGƯỜI - làm j cũng được nhưng phải THIỆN !

Ví dụ : bán bún bán phở kiếm ăn hàng ngày hãy cố gắng bán đầy bán ngon cho khách 1 chút - lâu ngày khách tự đông - bán quần bán áo bán túi dầy dép cũng cố gắng bán giá rẻ cho khách - cư sử vs khách thật tốt - lâu ngày tự có khách quay lại - khách đã quay lại là khách trung thành - khách trung thành là lợi lâu dài .... yêu đương quen biết ai HÃY CỐ ĐỂ THẬT TÂM - khi đã thật tâm rồi hãy cố đem lại yêu thương bằng những việc làm thực tế - YÊU TỬ TẾ LÀ 1 DẠNG THIỆN TÍNH - không phải con người ta lúc nào cũng thiện - có những lúc con người ta rất ác - cái ác - cái tham - cái ích kỷ - cái vị lợi trào lên - con người tính toán suy nghĩ vun vào lợi ích cá nhân mình - các ngài chỉ nói ngắn gọn : PHẬT TÍNH BỊ MỜ ĐI - MA TÍNH TRỖI DẬY - những lúc như thế phải giằng xé nội tâm - kéo nội tâm lại trở về vs cái thiện - quá trình này các ngài gọi ngắn gọn là : TU - tu tức là SỬA - tự mình sửa đổi nhân tâm của mình qua thời gian - qua từng tiểu tiết trong cuộc đời này - vậy tại sao nội tâm phải thiện ?????? - bởi sẽ có 1 cuộc thanh lọc cho toàn bộ con người - trước kia cũng có những cuộc thanh lọc diễn ra - những cuộc thanh lọc này đã xoá sổ toàn bộ nền văn minh Ai Cập cổ đại - người Ai Cập hiện nay không giống người Ai Cập Cổ Đại - cuộc thanh lọc này đã xoá sổ nền văn minh Babylon - xoá sổ nền văn minh Ấn Độ cổ - xoá sổ nền văn minh May-A ..... rất nhiều nền văn minh khác nữa - nhưng 1 nền văn minh duy nhất trên thế giới chưa bị xoá sổ - đó là nền văn minh Trung Hoa - là nơi đất đai bằng phẳng nhất thế giới - là nơi có dân số đông nhất thế giới - sẽ có 1 vị chuyển sinh xuống đây - tại 1 vùng quê phía đông bắc tại nơi này - vị này đem chân pháp của vũ trụ cứu độ chúng sinh 1 lần cuối - sau đó tất cả sẽ giống những nền văn minh trước kia - ĐÓ LÀ LÝ DO TẠI SAO PHẢI CÓ THIỆN TÍNH - VÌ THIỆN TÍNH SẼ LÀM SINH MỆNH ĐƯỢC CHUYỂN SINH THOÁT KHỎI CÕI NÀY - CÕI NÀY LIÊN TỤC BỊ XOÁ SỔ - LIÊN TỤC BỊ TẬN DIỆT !

Không tin ư ???? - vậy hãy nhìn lại những thứ xung quanh xem :

- cái nhà ban đầu mới bê tông cốt thép kiên cố là thế sau sẽ xuống cấp sập xệ
- Cái xe ban đầu mới là thế sau sẽ hỏng hóc
- Cành cây ngọn cỏ thậm chí sinh mạng con người càng về sau càng hư hoại
- TẤT CẢ MỌI THỨ ĐỀU BỊ "XOÁ SỔ" VS THỜI GIAN - KHÔNG THỨ J ĐƯỢC CẤU TẠO NÊN TỪ VẬT CHẤT TẠI CÕI NÀY MÀ KHÔNG BỊ HOẠI ĐI VS THỜI GIAN CẢ - CHỈ CÓ NỘI TÂM KHÔNG THUỘC VẤT CHẤT TẠI CÕI NÀY MÀ LIÊN TỤC BỊ QUẤN PHĂNG ĐI BỞI LUÂN HỒI QUA CÁC CÕI MÀ THÔI !

Đơn giản ngắn gọn : vì cõi này là như thế ! Con người không đủ tỉnh táo để hiểu nền văn minh này rồi sẽ có lúc bị xoá sổ - qua kính viễn vọng Hubble các nhà khoa học liên tục phát hiện những hành tinh mới xuất hiện - liên tục có những hành tinh bị diệt đi - điều đáng sợ là có những hành tinh bị hố đen "ăn" mất - hành tinh này chỉ là 1 tinh cầu nhỏ bé - sẽ đến 1 lúc nào đó nó chịu chung số phận như những hành tinh khác - đó chính là lý do trong kinh Phật dạy : VẠN VẬT LÀ VÔ THƯỜNG - vô thường tức là biến đổi - cái xe cũ đi như nào ta biết - ngôi nhà biến đổi xuống cấp như nào ta biết - nhưng hành tinh này bị xoá sổ như nào ta không biết - nền văn minh trước kia bị "tẩy sạch" như nào ta không biết - ta cũng không cần biết - chỉ cần lượng âm phúc tích đủ - và chờ điều cần đến phải đến !!!

Ở những khía cạnh nhỏ hơn - đó là ngay trong cuộc sống thường nhật ma tính được thể hiện ở chỗ hưởng thụ vun vào lợi lạc cho bản thân mình thì đời sẽ bị KIỆT - KIỆT DẪN TỚI DIỆT !

Ví dụ : những người bán hàng điêu trác lượng khách sẽ vắng dần - những người bán hàng đẩy cao giá quá nhiều so vs giá trị thực lượng khách sẽ tự vơi đi theo thời gian - tiền bạc tự khắc KIỆT dần - THAM LAM TẤT KIỆT !

Trong tình yêu nam nữ - ma tính được thể hiện ở chỗ quen ai cũng nghĩ "người phải vì mình trước" - quen ai cũng nghĩ tới tính lợi lạc của mình - HÃY ĐỂ Ý LỘC TỰ THÂN CỦA NHỮNG NGƯỜI NHƯ NÀY RẤT KHÓ VƯỢNG - THẬM CHÍ SUY TÀN THEO THỜI GIAN - NHỮNG NGƯỜI NHƯ NÀY ĐỜI CÀNG NGÀY CÀNG "MÒN" - CÀNG NGÀY CÀNG "YỂU" TRƯỚC DÒNG CHẢY CUỘC ĐỜI - phải nhớ 1 công thức rằng : cứ thứ j gần vs ma - thứ đó phải bị suy tàn - quá khôn trong tình yêu là 1 dạng ma tính - bởi khôn quá hay quá khôn định mức và tính chất khác nhau - nhưng cốt lõi đều phục vụ cho : thân mình - mà cứ thứ j nghĩ cho mình thì sẽ phải bị DIỆT - đây là quy luật vũ trụ - là sự vận hành liên hành tinh - nó đúng vs từ thứ lớn nhất tới thứ nhỏ nhất - kinh Phật gọi là SỰ VẬN HÀNH CỦA CÁC PHÁP !

Thời nào cũng xuất hiện những người có khả năng kết nối vs tâm linh mạnh mẽ - từ thời con người tối cổ cho tới phong kiến cho tới xã hội hiện đại ngày nay - ngài bảo thời nào bên trên cũng chọn ra 1 số người - 1 số người này nằm rải rác khắp vỏ quả địa cầu này - bên trên không quan tâm họ mang quốc tịch j - nói ngôn ngữ nào - ngoại hình ra sao

NHIỆM VỤ CỦA TẤT CẢ NHỮNG NGƯỜI ĐÓ PHẢI : "THÚC ĐẨY THIỆN TÍNH TRONG 1 CỘNG ĐỒNG - 1 XÃ HỘI NƠI HỌ XUẤT HIỆN" !!!!!

BỞI VẬY BẮT BUỘC PHẢI HƯỚNG THIỆN - BẮT BUỘC PHẢI LÀM LỢI CHO NHỮNG NGƯỜI XUNG QUANH - BẮT BUỘC PHẢI LÀM LỢI CHO XÃ HỘI - BẮT BUỘC PHẢI TỰ SỬA CHO THIỆN TÍNH TĂNG LÊN HÀNG NGÀY - NHỚ NHÉ : BẮT BUỘC PHẢI THÚC ĐẨY THIỆN TÍNH TRONG MỖI CON NGƯỜI - CỨ KHI THIỆN TÍNH TĂNG LÊN - CON NGƯỜI SẼ ĐƯỢC NÂNG LÊN 1 "TẦNG" MỚI - GIÀU SANG PHÚ QUÝ CŨNG LÀ 1 TẦNG CAO CỦA CON NGƯỜI - VÀ HÃY ĐỦ TINH Ý ĐỂ NHẬN RA : NHỮNG NGƯỜI GIÀU SANG PHÚ QUÝ ĐỀU LÀ NHỮNG NGƯỜI "CUNG CẤP CHO XÃ HỘI 1 CÁI J ĐÓ" - TRONG TÂM LINH CÁC NGÀI KHÔNG QUAN TÂM TỚI VIỆC NHỮNG NGƯỜI ĐÓ CUNG CẤP CÁI J - CỨ CÀNG LO ĐƯỢC CHO CHÚNG SINH THÌ PHÚC CÀNG TĂNG LÊN - ( tỷ phú bất động sản - trùm tài phiệt dầu mỏ - cho tới các tiểu thương buôn bán nhỏ lẻ - thật ra tất cả cũng chỉ là 1 dạng "cung cấp cái j đó cho chúng sinh" mà thôi - cũng chỉ là 1 dạng làm lợi cho cuộc đời như trong kinh Phật nói mà thôi ) - CHẲNG QUA THỨ CUNG CẤP NÀY LẤY LUÔN TIỀN ĐỂ HƯỞNG DƯƠNG PHÚC - NHẮM MẮT XUÔI TAY TẤT CẢ LẠI QUAY VỀ VẠCH ĐÍCH SỐ "0" BAN ĐẦU - 1 KHI ĐÃ CHẾT GIÀU VS NGHÈO NGANG BẰNG NHAU - VÌ TIỀN BẠC LÀ DƯƠNG PHÚC - CÓ GIÁ TRỊ Ở TRẦN GIAN NHƯNG VÔ GIÁ TRỊ TẠI NHỮNG TẦNG CAO HƠN - CÒN THỨ CÁC NGÀI MUỐN Ở CON NGƯỜI LẠI LÀ "TÍCH ÂM PHÚC" - ĐỂ KHI ÂM PHÚC LỚN QUÁ - LÀM ĐƯỢC NHIỀU ĐIỀU THIỆN CHO CHÚNG SINH QUÁ - QUẢ ĐẤT NÀY KHÔNG TƯƠNG THÍCH ĐỂ DUNG CHỨA HƯỞNG 1 LƯỢNG PHÚC NHƯ VẬY - CHỈ CẦN NHẮM MẮT XUÔI TAY SẼ ĐƯỢC CHUYỂN SINH LÊN CÁC TẦNG TRÊN - TẠI TẦNG NÀY KHÔNG CÓ THÂN XÁC VẬT LÝ - KHÔNG BỊ ĐAU ỐM BỆNH TẬT - KHÔNG LO SỢ DỊCH BỆNH - KHÔNG CHỊU CẢNH ĐÓI NGHÈO - MUỐN CÁI J CÁI ĐẤY HIỆN RA - MÙI THƠM VÀ ÁNH SÁNG NGẬP TRÀN - TẦNG NÀY CHÍNH LÀ : TẦNG CẢNH GIỚI CỦA CÁC CHƯ THIÊN - NHƯNG XA HƠN NỮA CÁC NGÀI MUỐN CON NGƯỜI HƯỚNG TỚI ĐÓ LÀ : TẦNG CỦA CÁC CHƯ THIÊN CŨNG KHÔNG THÈM Ở - MÀ PHẢI THOÁT ĐƯỢC CÁI VÒNG LUẨN QUẨN ĐÁNG SỢ CỦA LUÂN HỒI - PHẢI ĐƯỢC GIẢI THOÁT !!!!!!!

Thứ Bảy, 14 tháng 12, 2019

Học tiếng Hoa


Hán Tự kì diệu

Hầu hết mọi người học tiếng Trung đều cảm thấy khó khăn nhất đó là việc học chữ Hán. Thực sự, nếu tiếp cận chữ Hán 1 cách logic, chúng ta sẽ thấy chữ Hán chính là nguồn gốc, tổ tiên của tiếng Việt hiện đại ngày nay. Do đó, phương pháp dễ dàng nhất để học chữ Hán hay học tiếng Trung đó là sử dụng tiếng Việt. Nếu bạn thực hiện đúng theo cách của Chuối, việc học 10 ngàn từ vựng (tương đương bố của HSK 6) tức khoảng 3000 chữ Hán chỉ trong vòng 1 năm (đọc được các loại tiểu thuyết sách báo tiếng Trung). 

Về bản chất, tiếng Trung dễ hơn tiếng Anh rất rất nhiều (cái mà người ta nói tiếng Trung khó đó là vì ng ta ko biết cách học). Bởi với tiếng Anh nếu như bạn cần phải học tới 10 ngàn từ vựng hay thậm chí 15 ngàn thì mới đủ để hoàn thiện kĩ năng đọc (IELTS 8.0); nhưng với tiếng Trung thì khác hoàn toàn. Bạn chỉ cần học 2000 chữ Hán là thi dc HSK6 (dễ hơn học 15 ngàn từ tiếng Anh nhiều)

Với tiếng Trung mỗi 1 Hán Tự mang 1 ý nghĩa, mỗi 1 Hán Tự đó ghép lại tổ hợp với các Hán Tự khác tạo thành vô vàn các từ vựng. Ví dụ khi học đc 3 chữ 车(Xa),气(Khí),侯(Hậu), ta đã có ngay được 2 từ vựng là  气车 (Cái xe chạy bằng khí là cái ô tô),气侯(Khí Hậu). Tất nhiên càng học về sau lượng chữ Hán càng nhiều thì 3 chữ trên lại tiếp tục kết hợp với các chữ khác để tạo ra từ vựng. 

Tiếng Việt ngày nay được ghép và viết bởi những Hán Tự như ở trên. Do đó, toàn bộ tới khoảng 80% từ vựng của tiếng Việt dc cấu thành chính từ những chữ Hán (chứ ko phải là chữ Latin như ta đang dùng). Do đó, học chữ Hán ko chỉ là học tiếng TQ mà học lại chính tiếng Việt, nó giúp ta hiểu và nắm rõ tiếng Việt hơn. 

Cũng như tiếng Trung, thì tiếng Việt (Hán Việt) được cấu tạo chủ yếu từ việc Hình Thanh và Biểu Ý từ chữ Hán. Trong đó hình thanh là rất quan trọng (chiếm khoảng 70% số âm Hán Việt). Ví dụ chữ 呈(Trình trong từ "Trình bày") sẽ kết hợp với bộ Hòa 禾(lúa) để tạo ra chữ 程 (Trình trong "quá trình"). Ta dễ dàng thấy chữ Trình 程 đã mượn âm của chữ Trình 呈. 

Vậy làm sao để dễ nhớ chữ Hán hơn nữa, đó là lúc nên kết hợp "Biểu Ý" hay còn gọi là chiết tự. Ví dụ chữ 呈 ở đây gồm có bộ Khẩu và bộ Vương; ta dễ dàng triết tự là : Đứng trước Vua 王 mở mồm 口 ra trình bày. Tiếp tục chiết tự chữ 程 : Trình 呈 bày về quá trình 程  gặt lúa 禾  diễn ra như thế nào. 

Khi đã nắm chắc âm Hán Việt bằng cả Hình Thanh và Biểu Ý như ở trên chúng ta sẽ nhớ 1 chữ Hán cực sâu và cực chắc, có thể dựa vào chữ Hán cũ để suy ra cách phát âm của chữ Hán mới. Cuối cùng mới là ghép âm tiếng Trung (PinYin) vào chữ Trình đó là Chéng. Chứ nếu ngay từ đầu khi chúng ta ko hiểu ko nắm dc cái đống loằng ngoằng này là cái gì, thì việc ghép âm PinYin là ko hiệu quả và rất khó nhớ. 

Tương tự chữ Nô 奴 trong từ Nô lệ (chiết tự là cánh tay 又 dắt theo người phụ nữ 女 bị làm nô 奴 lệ); thì dễ dàng nhớ chữ Nỗ 努 trong từ "nỗ lực" là lấy âm từ chữ Nô, có bộ Lực 力 ở dưới để chỉ cái gì đó liên quan đến sức lực. Rất dễ nhớ phải ko nào ? 

Đặc biệt, khi đã nắm chắc âm Hán Việt bạn chỉ cần học thêm chữ 工(Công), 过(Quá) là sẽ học dc luôn 2 từ vựng là 工程(Công trình) và 过程 (Quá Trình) và kì diệu thay; chúng ta hiểu dc luôn nghĩa của 2 từ vựng mới này mà ko cần phải tra cứu từ điển. 

Thậm chí kể cả đối với những chữ mà âm Hán Việt nó lạ hay ko tồn tại trong tiếng Việt, thì bằng phương pháp chiết tự chúng ta cũng có thể dễ dàng suy ra và nhớ dc từ vựng tiếng Trung. Ví dụ từ 掌握; trong đó 掌(Chưởng - là bàn tay, VN hay dùng từ "Film Chưởng", chính là vì trong film chưởng các nhân vật hay dùng bàn tay đánh ra 1 chưởng), 握Ác(là nắm lấy, chiết tự chữ này hãy tưởng tượng cảnh bàn tay ⺘người thò ra nắm vào tòa cao Ốc屋 khi đang bị ngã). Ta dễ dàng suy ra nắm cái gì đó trong lòng bàn tay, lập tức suy ra ngay nghĩa của từ này là "Hiểu rõ, nắm rõ"). 

Rõ ràng, gần như toàn bộ tiếng Việt của chúng ta ngày nay đều bắt nguồn từ phương pháp Biểu Ý, Hình Thanh của chữ Hán. Do đó, cách học tiếng Trung tốt nhất chính là học lại cái gốc của tiếng Việt, sau đó ghép thêm PinYin vào. Chỉ có như vậy thôi là Done ! Cái khó khăn nhất mà chúng ta lâu nay tưởng rằng ko thể vượt qua nổi đó là kĩ năng đọc tiếng Trung lại hóa cực kì đơn giản và thú vị. Mỗi 1 chữ Hán bạn học theo pp này sẽ đem lại niềm vui, thích thú, ý nghĩa, thâm sâu chứ ko phải là 1 mớ bùng nhùng, phi logic và thiếu đi ý nghĩa. 

Cứ học bằng cách này học xong khoảng 2000 chữ Hán coi như đọc báo chí dc khoảng 80-90%, đã học dc khoảng 1000 rồi thì học 2000 hay 3000 cực kì dễ vì nguyên tắc chỉ có vậy và đặc biệt càng học sẽ càng thấy thoải mái và quen thuộc hơn, bởi chúng ta đang học lại chính tiếng Việt của tổ tiên mình. 

Đây cũng chính là điểm yếu của chữ Latin vì nó đã cắt phăng toàn bộ phần ngữ nghĩa của tiếng Việt, làm cho thế hệ chúng ta ngày nay chỉ biết dùng tiếng Việt mà hoàn toàn ko hiểu tiếng Việt. Tạo ra tiếng Việt ngày nay là thứ tiếng dở ông dở thằng, tạp nham, ko hệ thống, phi logic, phi khoa học và sai lệch. Cho nên giai đoạn xóa mù chữ đã qua, công nghệ đã phát triển, thì việc giảng dạy chữ Hán (dùng luôn bộ Giản Thể của TQ cho tiện) là việc rất cần để giữ gìn cái gốc, sự trong sáng của tiếng Việt.

Thảo luận:
- My Dung Ly c k học chữ viết vì nhu cầu của c k cần thiết, chỉ cần nói và đọc chữ Pinyin thôi. Giáo viên c bảo hơi khó tí lúc đầu thôi. Chứ sau đó vừa học chữ vừa nói vẫn dễ hơn học nói k. C học online á. Nếu e muốn học c giới thiệu giáo viên dạy c cho e, giá rất rẻ luôn á, mà bạn ấy dạy rất ok.
- vì a ko dc học tiếng Trung trên khía cạnh tiếng Việt như tôi trình bày ở trên đó. Khi đã biết tiếng Việt chỉ là 1 phương ngữ của tiếng Trung thì ta sẽ thấy nó rất đơn giản, như ng dân tộc học tiếng Kinh thôi. chả khác gì
- Một trong những cách học chữ Hoa vừa giúp học nhanh vừa hiểu rõ ngữ nghĩa tiếng Việt đó là: học được từ nào thì tra các từ Hán Việt tương ứng với mỗi chữ Hán. Đảm bảo tự bản thân các bạn sẽ há hốc mồm ra vì hoá ra trước giờ các bạn sử dụng tiếng Việt như con vẹt. Nhờ vậy mà càng hứng thú với tiếng Trung hơn! 🙂

- Chẳng mấy gv dạy kiểu này Chuối ạ, toàn dạy kiểu từng chữ 1 nên ko hiểu rõ từ với mãi ko thuộc đc ấy
A: heheh tại họ vẫn nghĩ tiếng Trung nó là thứ tiếng riêng, chả liên quan mẹ gì tới tiếng Việt cả Dì ạ


Bài ca 214 Bài Ca Bộ Thủ (Phồn Thể)

1. MỘC (木) – cây, THỦY (水) – nước, KIM (金) – vàng
2. HỎA (火) – lửa, THỔ (土) – đất, NGUYỆT (月)- trăng, NHẬT (日) – trời
3. XUYÊN (川) – sông, SƠN (山) – núi, PHỤ (阜) – đồi (1)
4. TỬ (子) – con, PHỤ (父) – bố, NHÂN (人) – người, SỸ (士) – quan (2)
5. MIÊN (宀) – mái nhà, HÁN (厂) – sườn non (3)
6. NGHIỄM (广) – hiên, HỘ (戶) – cửa, cổng – MÔN (門), LÝ (里) – làng
7. CỐC (谷)- thung lũng, HUYỆT (穴)- cái hang
8. TỊCH (夕) – khuya, THẦN (辰) – sớm (4), Dê – DƯƠNG (羊), HỔ(虍) – hùm
9. NGÕA (瓦) – ngói đất, PHẪU (缶) – sành nung
10. Ruộng – ĐIỀN (田), thôn – ẤP 邑 (5), què – UÔNG (尢), LÃO(老) – già
11. DẪN 廴- đi gần, SƯỚC 辶 – đi xa (1)
12. BAO 勹 – ôm, TỶ 比 – sánh, CỦNG 廾 – là chắp tay (2)
13. ĐIỂU 鳥 – chim, TRẢO 爪 – vuốt, PHI 飛 – bay
14. TÚC 足 – chân, DIỆN 面 – mặt, THỦ 手 – tay, HIỆT 頁 – đầu (3)
15. TIÊU 髟 là tóc, NHI 而là râu (4)
16. NHA 牙 – nanh, KHUYỂN 犬 – chó, NGƯU 牛- trâu, GIÁC 角 – sừng
17. DỰC 弋 – cọc trâu, KỶ 己 – dây thừng (5)
18. QUA 瓜 – dưa, CỬU 韭 – hẹ, MA 麻 – vừng (6), TRÚC竹 – tre
19. HÀNH 行 – đi, TẨU 走 – chạy, XA 車 – xe
20. MAO 毛 – lông, NHỤC 肉 – thịt, Da 皮 – Bì, CỐT 骨 – xương.
21. KHẨU (口) là miệng, Xỉ (齒) là răng
22. Ngọt CAM (甘), mặn LỖ (鹵), dài TRƯỜNG (長), kiêu CAO (高)
23. CHÍ (至) là đến, NHẬP (入) là vào
24. BỈ (匕) môi, CỮU (臼) cối, ĐAO (刀) dao, MÃNH (皿) bồn
25. VIẾT (曰) rằng, LẬP (立) đứng, lời NGÔN (言)
26. LONG (龍) rồng, NGƯ (魚) cá, QUY (龜) con rùa rùa
27. LỖI (耒) cày ruộng, TRỈ (黹) thêu thùa
28. HUYỀN (玄) đen, YÊU (幺) nhỏ, MỊCH (糸) tơ, HOÀNG (黃) vàng
29. CÂN (斤) rìu, THẠCH (石) đá, THỐN (寸) gang
30. NHỊ (二) hai, BÁT (八) tám, PHƯƠNG (方) vuông, THẬP (十) mười
31. NỮ (女) con gái, NHÂN (儿) chân người (1)
32. KIẾN (見) nhìn, MỤC (目) mắt, XÍCH (彳) dời chân đi (2)
33. Tay cầm que gọi là CHI (支 ) (3)
34. Dang chân là BÁT (癶), cong thì là Tư (厶) (4)
35. Tay cầm búa gọi là THÙ (殳) (5)
36. KHÍ (气) không, PHONG (風) gió, VŨ (雨) mưa, TỀ (齊) đều (6)
37. LỘC (鹿) hươu, MÃ (馬) ngựa, THỈ (豕) heo
38. Sống SINH (生), LỰC (力) khoẻ, ĐÃI (隶) theo bắt về (7)
39. VÕNG (网) là lưới, CHÂU (舟) thuyền bè (8)
40. HẮC (黑) đen, BẠCH (白) trắng, XÍCH (赤) thì đỏ au
41. Thực (食) đồ ăn, Đấu (鬥) đánh nhau (1)
42. Thỉ (矢) tên, Cung (弓) nỏ, Mâu (矛) mâu, Qua (戈) đòng (2)
43. Đãi (歹) xương, Huyết (血) máu, Tâm (心) lòng (3)
44. Thân (身) mình, Thi (尸) xác, Đỉnh (鼎) chung, Cách (鬲) nồi (4)
45. Khiếm (欠) thiếu thốn, Thần (臣) bầy tôi (5)
46. Vô (毋) đừng, Phi (非) chớ, Mãnh (黽) thời ba ba (6)
47. Nhữu (禸) chân, Thiệt (舌) lưỡi, Cách (革) da (7)
48. Mạch (麥) mỳ, HÒA (禾) lúa, Thử (黍) là cây ngô (8)
49. Tiểu (小) là nhỏ, Đại (大) là to (9)
50. Tường (爿) giường, Suyễn (舛) dẫm, Phiến (片) tờ, Vi (韋) vây (10)
51. TRỈ (夂) bàn chân, TUY (夊) rễ cây,
52. TỰ (自) từ, TỴ (鼻) mũi, NHĨ (耳) tai, THỦ (首) đầu.
53. THANH (青) xanh, THẢO (艹) cỏ, SẮC (色) màu,
54. TRĨ (豸) loài hổ báo, KỆ (彑) đầu con heo.
55. THỬ (鼠) là chuột, rất sợ mèo,
56. HƯƠNG (香) thơm, MỄ (米) gạo, TRIỆT (屮) rêu, DỤNG (用) dùng.
57. ĐẤU (斗) là cái đấu để đong,
58. Chữ CAN (干) lá chắn, chữ CÔNG (工) thợ thuyền.
59. THỊ (示) bàn thờ cúng tổ tiên,
60. NGỌC (玉) là đá quý, BỐI (貝) tiền ngày xưa.
61. ĐẬU (豆) là bát đựng đồ thờ,
62. SƯỞNG (鬯) chung rượu nghệ, DẬU (酉) vò rượu tăm.
63. Y (衣) là áo, CÂN (巾) là khăn,
64. HỰU (又) bàn tay phải, CHỈ (止) chân tạm dừng.
65. ẤT (乙) chim én, TRÙNG (虫) côn trùng,
66. CHUY(隹) chim đuôi ngắn, VŨ (羽) lông chim trời.
67. QUYNH (冂) vây 3 phía bên ngoài,
68. VI (囗) vây bốn phía, KHẢM (凵) thời hố sâu.
69. PHỐC (攴) đánh nhẹ, THÁI (采) hái rau,
70. KỶ (几) bàn, DUẬT (聿) bút, TÂN (辛) dao hành hình.
71. VĂN (文) là chữ viết, văn minh,
72 .CẤN (艮) là quẻ Cấn, giống hình bát cơm.
73. Ma là QUỶ (鬼), tiếng là ÂM (音),
74. CỔ (鼓) là đánh trống, DƯỢC (龠) cầm sáo chơi.
75. THỊ (氏) là họ của con người,
76. BỐC (卜) là xem bói, NẠCH (疒) thời ốm đau.
77. Bóng là SAM (彡), vạch là HÀO (爻)
78. Á (襾) che, MỊCH (冖) phủ, SƠ (疋) ĐẦU (亠) nghĩa nan.
79. SỔ (丨) PHẾT (丿) MÓC (亅) CHỦ (丶) nét đơn,
80. HỄ (匸) PHƯƠNG (匚) BĂNG (冫) TIẾT (卩), thì dồn nét đôi.
81. VÔ (无) là không, NHẤT (一) mộ thôi,
82. Diễn ca bộ thủ muôn đời không quên.Bài Ca Bộ Thủ

Thứ Bảy, 16 tháng 11, 2019

Nói, khả năng giao tiếp cho Trẻ tự kỷ

Tự kỷ và niềm hy vọng của phụ huynh

Fb Danang Ho (phụ huynh)
 
Nhiều năm trước, người ta cho rằng trẻ bị chứng rối loạn phổ tự kỷ sẽ câm nín suốt đời, nếu các em không thể dùng lời trong giao tiếp xã hội sau 4 tuổi. 

Không phải vậy!

Gần đây, các chuyên gia ở Baltimore, Hoa Kỳ, đã thực hiện một công trình nghiên cứu khá qui mô, bao gồm sự tham gia của 535 trẻ/thanh thiếu niên, tuổi từ 8 đến 17, có chẩn đoán bị tự kỷ và chưa thể dùng lời sau sinh nhật lần thứ tư, với kết quả rất khả quan và được đăng trên tạp chí Y Học Nhi Đồng (Pediatrics) như sau:
 
- Chừng 47% sử dụng từ ngữ rất thành thạo.
- Chừng 70% có thể sử dụng các câu đơn giản.

Các chuyên gia cho rằng 2 yếu tố quan trọng nhất để tiên đoán trẻ tự kỷ có thể nói được và nói thành thạo về sau, với sự can thiệp tích cực của chuyên viên về nói/ngôn ngữ, giáo viên, và phụ huynh ở gia đình.  Đó là -

1) Thương số thông minh không bằng lời (Non-verbal IQ scores) trong các bài thẩm định trí tuệ không dùng lời (Non-Verbal IQ Assessments) cho các em tự kỷ. Thương số nầy càng cao thì càng tốt.

2) Khiếm khuyết về giao tiếp xã hội không nằm ở mức độ nghiêm trọng. 

Một điều rất ngạc nhiên trong báo cáo nầy là những hành vi lặp đi lặp lại (repetitive behaviors) và sở thích giới hạn (restricted interests) hoàn toàn không có ảnh hưởng gì đến khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ tự kỷ.

Tiến Sỹ Geraldine Dawson tin rằng kết quả lạc quan từ công trình nghiên cứu nầy của các chuyên gia thuộc Center for Autism and Related Disorders ở Baltimore sẽ giúp cho phụ huynh có nhiều hy vọng về sự phát triển ngôn ngữ của trẻ tự kỷ ở bậc tiểu học, hoặc ở chặng tuổi lớn hơn, rằng những yếu tố dùng để tiên đoán khả năng tiếp thu ngôn ngữ nêu trên, đặc biệt là khả năng nhận thức và giao tiếp xã hội không dùng lời (nonverbal cognitive and social skills), cho thấy đó chính là những trọng tâm của chương trình can thiệp sớm nhằm giúp các em tự kỷ biết nói và sử dụng ngôn từ về sau.

Nguồn:

Predictors of Phrase and Fluent Speech in Children With Autism and Severe Language Delay
Ericka L. Wodka, Pamela Mathy, Luther Kalb
http://pediatrics.aappublications.org/content/131/4/e1128
Many Nonverbal Children with Autism Overcome Severe Language Delays
https://www.autismspeaks.org/…/many-nonverbal-children-auti…

Thứ Hai, 11 tháng 11, 2019

Các trò chơi


Danang Ho (phụ huynh)

“Toys are like the child’s words and play is the child’s language.” - Google.
Tạm dịch: “Đồ chơi là từ vựng và chơi là ngôn ngữ của trẻ con.” 

*

Chơi là một trong những cách thức trị liệu về mặt tâm lý dành cho trẻ tự kỷ tuổi từ 3 đến 12. Ở gia đình và trường học, một số lý thuyết về chơi (play theory) cho rằng các giáo viên hoặc phụ huynh nên tạo cơ hội và dành nhiều thời gian sinh hoạt cùng trẻ tự kỷ trong những căn phòng có trang bị nhiều công cụ khác nhau nhằm mục đích hỗ trợ các em về mặt vận động (exercise), hành vi (behavior), học tập (learning), thư giản (entertainment), v.v… 

Nhưng bao giờ cũng vậy, nói thì dễ chứ thật tình chơi mà học, học mà chơi đối với trẻ tự kỷ chẳng dễ chút nào. Nhiều phụ huynh bỏ cuộc vì điều kiện kinh tế eo hẹp, không gian có giới hạn, nhất là thời gian phải vật lộn kiếm sống, không cho phép mình thực hiện những điều mình mong muốn, các bạn ạ.

Nói chung, chơi với trẻ tự kỷ đòi hỏi người dẫn dắt (facilitator) phải có sự nhẫn nại và bền chí, hiểu rõ và chấp nhận cách chơi của các em qua từng giai đoạn khác nhau. So với các trẻ bình thường và cùng độ tuổi, cách chơi của trẻ tự kỷ thường đơn điệu, thiếu sự nhập vai và diễn đạt có ý nghĩa (role playing), bởi đa số thường bị cuốn hút vào những vật thể không phải là đồ chơi, và nếu có chơi thì đó chỉ là sự mê mẩn, tự kích với vài bộ phận của một số đồ chơi nào đó, chẳng hạn thích tháo rời bánh xe, quay vòng chong chóng của máy bay ...

Mình nhớ, khi vip còn nhỏ, có nhiều ngày mình và con vào những cửa hàng nổi tiếng ở Quận Cam, California, để mua sắm thật nhiều đồ chơi theo sở thích của nó. Về nhà, vợ mình tuy mừng ra mặt vì con bắt đầu biết nói và biết chơi, nhưng lại trách mình phí tiền, mua nhiều loại đồ chơi vô bổ, có thể gây hại đến sức khỏe của con mình. Vợ mình nói đúng.

A, có lần mình cho con chơi một mình và ra ngoài hút thuốc, lúc trở lại mình thấy thằng bé đang nhai ngon lành mấy chiếc xe nhựa. Sợ quá, mình vội lấy tay moi từng mảnh vụn từ miệng nó, rồi quyết định vất hết những thứ rẻ tiền, made in China ấy vào thùng rác. Kể ra, đó cũng là bài học đầu đời của mình khi dạy con chơi, và nhờ vậy, từ đó mình cẩn thận, biết chọn lựa những loại đồ chơi an toàn, lúc nào cũng kề cạnh và quan sát vip cẩn thận hơn.

“Cần gì phải mua nhiều xe, tầu lửa? Em thấy chơi không cần thiết phải có đồ chơi cho trẻ. Nhiều nhà hàng xóm chơi với con đâu cần nhiều đồ chơi vậy?” Vợ mình luôn nhắc khéo mỗi khi về nhà thấy đồ đạc ngổn ngang. Thú thật, nghe thì nghe, nhưng mình giả điếc, vẫn im lặng cà thẻ tín dụng mua thật nhiều trợ cụ và thực hiện cách dạy con chơi mà học, học mà chơi theo ý định của mình.

Đương nhiên, chơi với trẻ tự kỷ là giúp các em phát triển kỹ năng vận động về vật lý và vận động tinh ( gross and fine motor skills), kỹ năng ngôn ngữ (language skills), kỹ năng giao tiếp xã hội (social skills), biết suy nghĩ và giải quyết vấn đề trong sinh hoạt, học tập. Nhưng mình thấy, trẻ tự kỷ thích chơi và thường gặp khó khăn về cách chơi, kiểu chơi nào đó là chuyện thường tình. Nói cách khác, vip mình và nhiều trẻ tự kỷ có khả năng chơi rất hạn chế, chỉ chơi và chơi hoài với vài thứ quen thuộc, hoặc chơi có tính cách lặp đi lặp lại, không có chủ đích so với những trẻ không bị tự kỷ và cùng độ tuổi hay cấp lớp. Cho nên, các chuyên gia cho rằng điều quan trọng nhất chính là giáo viên, phụ huynh phải hiểu kiểu chơi, cách chơi như thế nào cho phù hợp với khả năng hiện tại của con em (present level of playing skills).

Kiểu chơi (types of play) với trẻ tự kỷ rất đa dạng, tùy vào từng giai đoạn phát triển và bao gồm:

1) Kiểu chơi dựa vào cảm giác (sensory play): Đầu tiên, đừng nản lòng khi thấy trẻ tự kỷ trải nghiệm cảm giác bằng cách nhìn chăm vật thể, nhặt lên rồi nếm, ngửi, quăng ném xuống đất. Vật thể gây sự chú tâm cho trẻ tự kỷ không chỉ là đồ chơi, mà còn là bất cứ những gì trẻ tìm thấy quanh mình.

2) Kiểu chơi tìm hiểu (exploratory play): Thay vì chơi, trẻ tự kỷ chỉ muốn khám phá sự khác lạ của vật thể trên sàn. Ví dụ, trẻ thích bức tóc búp bế, xé nát gấu bông, nhai liếm xe, tầu lửa. Ở giai đoạn nầy, các chuyên gia cho rằng trẻ tự kỷ bắt đầu muốn khám phá sự khác biệt về mầu sắc, hình thể, kích cở của vật thể, và cách hay nhất là phụ huynh nên tạo cơ hội cho trẻ tự kỷ khám phá nhiều điều mới lạ hơn.

3) Kiểu chơi có tác động khi sờ chạm (cause-and-effect play): Một số đồ chơi có thể áp dụng để dạy trẻ tự kỷ biết hành động như thế nào để tạo nên kết quả trẻ mong muốn. Chẳng hạn, trẻ ấn nút thì tầu lửa sẽ rú lên và chạy, hoặc trẻ đè mạnh tay thì hình thú trong hộp sẽ trồi lên, hay trẻ dùng miệng thổi thì bong bóng nước sẽ bay ra trước mặt (bubble blowing). Kiểu chơi nầy dạy trẻ biết hành động và làm chủ tình huống. Người dẫn dắt cần hướng dẫn trẻ điều khiển hay tác động vật thể bằng cách khuyến khích, khen ngợi sự hợp tác của trẻ, rồi dựa vào đó để dạy trẻ biết đòi hỏi sự giúp đỡ hay chờ đợi đến lượt mình. Ví dụ, người lớn làm mẫu một trò chơi, rồi dừng lại, nói trẻ bắt chước làm theo.

4) Kiểu chơi có chủ đích (functional play): Chơi có chủ đích đòi hỏi trẻ phải chơi đúng với ý nghĩa của đồ chơi. Ví dụ: Trẻ tự kỷ đập phone giả xuống sàn thay vì áp phone vào tai vờ nghe alô, hay cắn nát banh nhựa thay vì đá và rượt đuổi. Nếu trẻ tự kỷ chưa biết chơi có chủ đích thì cách hay nhất là người dẫn dắt nên ngồi đối diện, cho trẻ những đồ chơi trẻ thích, và nhập cuộc. Nếu trẻ thích quay vòng bánh xe, hãy lấy chiếc khác lật lại và đẩy chạy trên sàn, miệng giả tiếng “brrm, brrm” để gây sự phấn khích cho trẻ. Nếu trẻ không tỏ ra thích thú hay bắt chước thì lấy tay trẻ đặt lên xe, đẩy đi và nói: “Nè, đẩy xe nè! Xe chạy rồi! Giỏi, giỏi quá!”

Ghi chú: Trẻ tự kỷ phải biết cách chơi có chủ đích và đúng với ý nghĩa của đồ chơi trước khi bước vào những kiểu chơi mới, phứt tạp hơn.

5) Kiểu chơi có tính cách xây dựng (construction play): Đây là giai đoạn trẻ tự kỷ biết lắp ráp hình ảnh (jigsaw puzzles), hình khối (building blocks), hoặc tô mầu, vẽ tranh. Nhiều em tỏ ra có năng khiếu và yêu thích những hoạt động nầy ở gia đình và trong lớp học. Khả năng chơi xây dựng càng cao thì nguy cơ bị khuyết tật trí tuệ đi kèm của trẻ tự kỷ càng thấp. Kiểu chơi nầy có thể là thước đo trí tuệ không bằng lời (nonverbal IQ) rất đáng tin cậy. 

Mình nhớ, khi vip được 3 tuổi rưỡi, nhờ vào sự quan sát và biết vip có sở thích ráp hình, xây hình khối trên sàn nên mỗi ngày mình cố gắng dạy vip mầu sắc, số đếm bằng xe, tầu lửa, rồi dạy vip đọc và nhận dạng những từ vựng đơn giản, rồi ráp thành câu bằng những hộp chữ có sẵn khuôn và hình ảnh đi kèm. Mình khá thành công qua lối chơi nầy với vip. 

6) Kiểu chơi đòi hỏi sự vận động chân tay (physical play): Lên xuống cầu thang, chạy nhảy, đi xe đạp, chơi đùa ngoài trời như ném banh, xích đu, cầu tuột có thể giúp trẻ phát triển cơ bắp lớn. Vì vậy, lúc vip còn nhỏ, ngoài những giờ học tập và sinh hoạt ở trường, mỗi chiều mình dẫn vip ra công viên gần nhà cho vip leo trèo vách đá, đu dây, ném banh. Có điều vip mình thích chơi lẻ loi, không thích hòa đồng với những trẻ hàng xóm.

7) Kiểu chơi giả vờ (pretend play): Cho gấu bông ăn, cởi ngựa, lái xe, mặc áo quần đóng vai người hùng, làm cảnh sát, thủy thủ là những trò chơi cần sự nhập vai và giàu tưởng tượng (role playing). Khác với những trẻ bình thường, chơi giả vờ là kiểu chơi khó nhất đối với trẻ tự kỷ. Tuy nhiên, người hướng dẫn có thể dùng hình ảnh và phân đoạn trò chơi thành từng bước nhỏ dễ hiểu để dạy trẻ tự kỷ phát triển thêm những kỹ năng ngôn ngữ, giao tiếp xã hội.

Mình thấy hầu hết các trẻ tự kỷ, nói được hay không nói được, đều gặp khó khăn khi học cách chơi giả vờ ở các lớp nhà trẻ. Vip mình cũng không ngoại lệ.

8) Kiểu chơi nhập cuộc, giao tiếp xã hội (social play): Mặc dù người hướng dẫn có thể đánh giá khà năng chơi của trẻ tự kỷ ở mức độ hay còn hạn chế trong giai đoạn nào đó, vấn đề tạo điều kiện, khuyến khích trẻ tự kỷ hợp tác và chơi theo từng nhóm nhỏ là điều rất khó thực hiện, bởi vì trẻ tự kỷ có khuynh hướng chơi một mình (playing alone or solitary play), hoặc chơi song hàng nhưng không nhập cuộc (playing alongside or parallel play). Điều nầy có thành công hay không còn tùy thuộc vào kinh nghiệm của người dẫn dắt, nhất là khả năng giao tiếp, thích hòa đồng của con em. Mình nghĩ vậy.

9) Kiểu chơi có tính cách chia sẻ (associative play): Vip mình là con một. Cho nên, mình gặp nhiều trở ngại khi dạy con phải biết chia sẻ đồ chơi của mình với những trẻ thuộc họ hàng. Con nít mà. Chia sẻ đồ chơi cho nhau là điều rất khó. Nhưng mình thấy ở trường, các giáo viên thường tập cho trẻ biết nhường nhịn và chờ đợi đến lượt mình bằng những trò chơi đánh đu, cầu tuột, đi xe đạp và chuyển đổi kiểu xe cho nhau. Kết quả là họ khá thành công, các bạn ạ.

10) Kiểu chơi có tính cách hợp tác và tuân theo qui luật (cooperative play): Cách chơi nầy đòi hỏi trẻ tự kỷ phải có sự phát triển về khả năng ngôn ngữ một cách tương đối so với các trẻ bình thường. Ở trường, mình thấy các trẻ tự kỷ gặp nhiều trở ngại khi cùng nhau xây các tòa nhà cát (sand castles), chơi đếm số trốn tìm, cùng nhau nhặt bi, sỏi mầu. Vip mình không thích những hoạt động nầy và luôn né tránh. Mãi đến khi vip vào lớp 1, tình cờ mình khám phá vip thích đổ xí ngầu, chơi đá cá ngựa, và bài tiến lên. Vậy là mình theo đó để dạy con hiểu luật lệ, biết chờ đợi đến lượt mình, chấp nhận thắng và thua không cay cú. Sau nầy, hể thấy mẹ về nhà là vip rủ mẹ chơi bài hoặc đá cá ngựa. Chỉ tội là nhiều khi mệt quá, mẹ chẳng thèm chơi, muốn … bán độ qua mình.

Vài dòng về những kiểu chơi và dạy trẻ tự kỷ ở gia đình
Chơi và dạy trẻ tự kỷ đòi hỏi sự kiên trì, kể cả sự tốn kém, hy sinh rất nhiều về thời gian và tiền bạc. Sự sàng lọc trợ cụ, cân nhắc sự an toàn, biết dựa vào sở thích cuốn hút cá biệt, tạo nên hứng khởi qua những giáo án nho nhỏ hằng ngày ở gia đình là những yếu tố cần thiết giúp trẻ tự kỷ chơi mà học, học mà chơi có hiệu quả nhất.

Love will find a way …

Chủ Nhật, 10 tháng 11, 2019

Sách về suy thoái kinh tế

Sách dạy suy thoái / khủng hoảng kinh tế kế
Giáo sư Robert Shiller chia sẻ Nobel Kinh Tế 2013 cho những công trình về cách thị trường vận hành, ổng làm từ 1980s. Robert Shiller là tác giả sách tôi nhắc nhiều thứ hai, sau giáo sư Nassim Nicholas Taleb. Công trình được nhiều người đọc nhất của Shiller là quyển Irrational Exuberance 2000. Đây là quyển kinh điển về chuẩn bị đối phó khủng hoảng kinh tế.
18 năm sau Irrational Exuberance, có một tác giả viết khủng hoảng cho đại chúng hay không kém: Ray Dalio.

Big Debt Crises 2018 hay hơn Principles 2017.

Quyển Big Debt Crises dạy:

1. Cơ bản về nợ, cho người không làm ngân hàng / cho vay / trái phiếu.

2. Quan hệ giữa nợ và chu kỳ kinh tế.

3. Dùng số liệu nợ để dự đoán kinh tế và đầu tư / đầu cơ.

Cần nhớ, tín hiệu công khai rõ rệt đầu tiên báo TRƯỚC 2 năm bùng nổ của chứng khoán Việt 2016-2017 là biên bản họp phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 2016, trong đó quan trọng nhất là nội dung tín dụng, tin ra báo đại chúng không muộn hơn 5.5.2016.

4. Cung cấp số tương quan (relative) thực tế để so sánh.

5. Cơ bản về chính sách tiền tệ.

6. Ảnh hưởng của lãi suất lên kinh tế, dùng case study rất gần.

7. Các sản phẩm khác: vàng, ngoại tệ, giá nhà.

8. Lạm phát, dịch chuyển vốn.

9. Lý thuyết kinh tế trong chiến tranh / dùng chiến tranh làm kinh tế.

10. So sánh nhiều nước.

11. Lịch sử sự kiện kinh tế.

12. Nợ dẫn đến suy thoái / khủng hoảng kinh tế kế thế nào. Là quyển relevant nhất đến giờ, hay hơn các quyển mới của Robert Shiller.
...

Đây là một quyển dạy kinh tế cực hay, tình tiết nhanh, đi thẳng vào vấn đề.
Lý do lộ quyển này hay: tác giả là quản lý quỹ. Bộ dữ liệu của các quỹ lớn gần như thực dụng và hay ho nhất nền kinh tế.
Lý do quyển này massive: quỹ của Ray Dalio quản 125 tỷ USD. Nếu chỉ cầm vài trăm triệu thì rất dễ tiêu hết; còn cầm 125 tỷ mà giải ngân hết cho các mục tiêu đầu tư hay ho thì cực khó. Với độ chịu đựng rủi ro (risk exposure) to thế thì bất kỳ hắt hơi nhỏ nào của thị trường cũng tạo ra áp lực lớn. Nên quyển này được viết với tinh thần cảnh giác và tâm trạng cấp bách (sense of urgency) cao.
--
Tôi trích dẫn giáo sư Robert Shiller nhiều đến thế vì các công trình nghiên cứu của ông là bài học vỡ lòng để học chu kỳ kinh tế, và khủng hoảng.

Tôi cũng từng một lần dùng Shiller làm ví dụ rằng:
i. Ổng nói đúng, và
ii. Ổng xứng đáng Nobel [quan điểm: ngon lành hơn Richard H. Thaler nhiều], và
iii. Ổng không xác định thời điểm (timing) thị trường được như những người trực tiếp cầm tiền làm equity, và
iv. Không timing thị trường được KHÔNG có nghĩa ổng sai, và
v. Không timing thị trường được KHÔNG có nghĩa giải Nobel của ổng không xứng đáng.

Chuỵ hiễu hôn? Đối với những tượng đài thì phải đọc hết các công trình cả đời của họ, áp dụng những thứ áp dụng được, biết những chỗ nào không áp dụng được, trân trọng những thứ cần trân trọng.
Muốn chỉ ra những chỗ không áp dụng được, hoặc phản biện một cách đàng hoàng, thì phải bỏ công sức (rigor) đọc literature review không quá ít để phản biện sâu và đúng chỗ.
--
Riêng sách thì có chỉ chỗ mua: góc nhà bo

Thứ Hai, 4 tháng 11, 2019

hướng dẫn cho kẻ dốt toán

Phần 2: Dạy trẻ lớp 2 xác suất làm gì?
1. Tuyên bố "xác suất làm thành công việc này là 95%".
Khi làm thất bại thì chống chế: "ơ, đang rơi vào 5% ngoại lệ đó".
1b. Tạm nói đạo lý.
Giả định nói đúng số 95%. Ví dụ có 100 vũ trụ song song. Trong đó có 95 vũ trụ làm thành công. 5 vũ trụ làm không thành công. Mình chỉ ở 1 vũ trụ nên khó biết TRƯỚC là mình như nào.

2. Ứng dụng ngay: lấy điểm cho-không bài thi đầu vào thạc sĩ Mỹ (GRE, GMAT), nộp điểm lấy học bổng. 

3. Ứng dụng ngay
Tính chính xác xác suất của từng dự án là một việc rất khó.
Nhưng có một thứ dễ làm và độ chính xác khá cao: so sánh xác suất thành công của 2 dự án. 

4. Ứng dụng ngay: Tính lãi kỳ vọng

Lãi kỳ vọng = E(r) = Σ [Pᵢ x E(rᵢ)] - Chi phí
P: xác suất.
E(r): expected return.

Ví dụ: Bầu cua cá cọp / Hoo hey how / Crown & Anchor.
Áp dụng công thức trên để tính xem game này ra lãi kỳ vọng âm hay dương. Âm thì dẹp khỏi chơi. Dương thì cứ chơi, lỗ vài ván không sao; khi chơi một số ván đủ lớn (central limit theorem) thì lãi là dương.

Caveat: Công thức lãi kỳ vọng cho trò bầu cua dựa trên một giả định quan trọng: xác suất xí ngầu đúng 1/6. Thực tế xác suất xí ngầu không bao giờ đúng 1/6 vì luôn tồn tại mặt nặng hơn, cục không đúng hình hộp cube.

5. Ứng dụng ngay
Xác suất là đầu vào tối quan trọng cho các ngành: Bảo hiểm, làm nhà cái sòng bài.

6. Ủa ở trên là các ví dụ cho người lớn mà, liên quan gì con tao?
Đào tạo sẽ giúp trẻ có tư duy xác suất để lớn lên đi làm. Hoặc ít nhất là vốn từ của mảng đấy.

7. Dạy lớp 2 chi sớm vậy? 
* Cấp II trở lên học cái khó hơn là tương tác xã hội, học mấy cái xác suất đơn giản chỉ-ngồi-tính chi cho phí. 
* Học cho xong hết trước lớp 7 đi. Dậy thì rồi đi yêu đương và chơi games, học hành gì. 

8. Tại sao phải dạy hết?

* Vừa NGHÈO vừa nheo nhóc thì không đủ tiền cá nhân hoá cho từng cháu đó 😗

* Cưng nhớ những ngành 20 năm trước không hề tồn tại ở quê ta không? Ví dụ: quản lý tài sản cá nhân, actuary, machine learning.
Có biết trước chính xác là 20 năm tới trẻ KHÔNG dùng tích phân (để làm bảo hiểm), KHÔNG dùng đạo hàm (để làm chứng khoán phái sinh), KHÔNG dùng xác suất hông?

* Vì trong đống trẻ đấy sẽ có những trẻ sẽ dùng. Trong số có dùng sẽ có những đứa xuất chúng: mở công ty, đóng thuế gánh team, tạo việc làm cho mấy (chục) nghìn gia đình. Đứa xuất chúng thì giá trị xã hội cao.
* Giống như những công ty thử nghiệm không thành công thì khai phá educate thị trường giúp những công ty sẽ thành công,
thằng ngu như Tai Tran học không nổi thì làm đúng nhiệm vụ / nghĩa vụ xã hội của mình là cosplay cục phân
bón cho mấy đứa giỏi đó 😌

Phần 1 


Tự ghi chú cho đứa dốt Toán như tôi phải làm việc với Toán 

 A. Thách thức
 1. Ước lượng Định giá cổ phần và mua bán sáp nhập công ty là bài tính ƯỚC LƯỢNG của dãy đa thức vô hạn. Các chương trình học cho phương trình để tính. Nhưng khi đi làm sẽ đụng những người tính ước lượng gần đúng để làm việc cho nhanh.
 2. Tính nhẩm Định giá cổ phần và mua bán sáp nhập công ty là bài tính nhẩm của dãy đa thức vô hạn. IRR là bài tính nhẩm dãy đa thức hữu hạn nghịch đảo. Có thể bạn sẽ phải làm việc với dân chuyên Toán. Dân chuyên Toán nhẩm những thứ trên dưới 1 giây. Nghĩa là họ quản lý được rất nhiều tài sản cùng lúc, nghĩa là họ có nhiều nguồn thu nhập cùng lúc. 
 3. Khi bạn là Private Equity Analyst đi gặp một chủ doanh nghiệp, bạn sẽ ngồi phỏng vấn những thông tin định tính (qualitative) về tầm nhìn, đối thủ, thị trường. Những thông tin định lượng như doanh thu, lợi nhuận, thị phần chỉ là ước lượng. Trong khi ngồi nói chuyện 2 chiều thì bạn phải nhẩm trong đầu để ra ngay định giá tại bàn. Lý do phải nhẩm: dùng máy tính bấm bấm thì ngắt eye contact, ngắt ngang câu chuyện, bất lịch sự.
4. Tương tự (3) là khi bạn ngồi họp với sếp / đồng nghiệp / đối tác và họ tính nhẩm nhanh hơn bạn và bạn được hỏi bất chợt. Chả ai chờ bạn ngồi bấm máy tính. 

 B. Làm gì
 1. Tập cách tính nhẩm càng chính xác càng tốt, càng nhanh càng tốt. 
 2. Tập xác suất số rơi vào vùng nào. Cách làm là cứ nghĩ ra hoặc vớ được mô hình định giá nào thì tập cho càng nhiều tài sản càng tốt. 
 3. Nhìn bảng điện đến có cảm giác số. 
 4. Hãy nhớ rằng tính nhẩm và tính nhanh xuất hiện ở: * Đề thi học sinh giỏi cấp Quận lớp 4. Không tính được thì thua một cháu lớp 4. * GRE & GMAT để đủ điều kiện nộp đơn học một trường không quá tệ. Hãy nhớ các bài toán tích phân, đạo hàm, logarithm, dãy đa thức, limit, toán ma trận... đều được dùng trong ngành tài chính và khi làm ngành thì sẽ đụng những người tính nhẩm được hết những thứ bạn nghe tên là phát hoảng. 
 5. Tệ nhất thì luôn có sẵn Financial Calculator / Google Sheets / Excel trên máy và gõ trong vòng 1 giây. 

 Chúc may mắn

***************************************************

Check list để phụ huynh tự kiểm tra

1. Nhiều phụ huynh cho rằng trẻ nên chơi, học ít thôi.

Thời điểm trẻ tự học tốt nhất là lớp 6.
Các lý do:
* Xong vụ chuyển cấp I sang cấp II rồi.
* Để lấy GMAT 730 (là tương đương đầu vào trung bình thạc sĩ Harvard) chỉ cần toán lớp 6 phổ thông Việt Nam.
* Để muộn hơn lớp 6 thì máu chúng không dồn lên não nữa.

Một năm tự học lập trình và ngoại ngữ lớp 6 đủ cho trẻ dùng hết cử nhân công nghệ first class honour và tiến sĩ tài chính hoặc ngành tương đương. Sau đó, trẻ có thể CHƠI đến hết 30 tuổi.

2. Phụ huynh sai lầm khi nghĩ trẻ con nên chơi, học để sau.
Vì 18 đến 30 là tuổi để get laid, không phải để học.
Học tốt nhất là lớp 6 như ý (1) đó.

3. Đối với các trẻ sợ Toán.

Lập trình là thứ cứu trẻ khỏi Toán lý thuyết.
Cách thực hiện:
Bước 1: Vài dòng loop để trial-and-error ra kết quả.
Bước 2: Dùng kết quả lắp vào công thức để loại uncertainty.
Bước 3: Có tiên đề và có kết quả => tự suy ra quy luật, hoặc tự suy lại công thức.

Lập trình còn hiệu quả hơn nếu toán ở dạng trắc nghiệm.

Các bước trên giúp trẻ không phụ thuộc cách giải của sách ép trẻ nữa, mà tự tìm ra cách đi rồi GIẢ VỜ giải theo các bước đề yêu cầu.

4. Giữ điểm trong Second Quartile (Q2) là vùng an toàn nhất với trẻ.
Lý do:
Giáo viên bị ép phải dành nhiều thời gian cho các trẻ chậm nhất ở First Quartile Q1.
Giáo viên tự thích dành nhiều thời gian cho Top Percentile.

Q2 là vùng giáo viên dành ít thời gian nhất, vì thế an toàn cho trẻ tự làm điều trẻ thích.

5. Sai lầm của phụ huynh: sợ trẻ vào lớp cạnh tranh thì áp lực.

Đúng: Hệ lớp cạnh tranh nhất về việc học là nơi an toàn nhất của toàn bộ hệ thống giáo dục, vì bạo lực học đường thấp nhất.
Chỉ cần giữ điểm ở Q2 trong hệ lớp này là trẻ thoải mái nhất.

6. Tự kiểm tra: Thời điểm cuối cùng phụ huynh còn có tí hy vọng hiểu về sự học của trẻ hơn trẻ là lớp 4.
Khi trẻ ở lớp 5 thì trẻ đã tự hiểu bản thân hơn phụ huynh, chỉ không nói ra. Đến lúc này thì phụ huynh không có tí hy vọng nào hiểu nhiều hơn trẻ. Điều tốt nhất có thể làm là né ra không cản đường nó.

7. Sai lầm: muốn trẻ toàn diện.
Đúng hơn: Một kỹ năng vượt trội làm lợi thế cạnh tranh + tất cả những thứ khác là sở thích bổ trợ.

Phía trên là tóm tắt vài thứ cháu làm để đối phó hệ thống giáo dục của ta lẫn tây từ khía cạnh học sinh.
Tóm tắt: phụ huynh thích nghĩ hộ trẻ thì xác suất phụ huynh sai không thấp hơn 80%.
Dễ nhất là kệ chúng, lo chi cho mệt 😌

Caveat emptor: không đúng với mọi trẻ, không phải silver bullet


Hướng dẫn trẻ trục lợi từ học xác suất thống kê từ lớp 2
1. Cần cù và thái độ tốt và trí óc khá sẽ giúp thành công tàm tạm.
Còn từ thành công tàm tạm lên thành công vượt bậc thì cần một thứ: may mắn.
May mắn là một biến số nhìn từ ngoài hệ thống vào hoặc biết HẾT luật chơi TRƯỚC khi chơi thì mới thắng. Còn làm việc bên trong hệ thống thì không thể biết chắc mà chỉ có thể ước lượng.
Rất tiếc, hầu hết người phàm như chúng ta làm việc từ bên trong hệ thống và không biết HẾT luật chơi TRƯỚC khi chơi.

Ví dụ để dễ hình dung về việc bên trong hệ thống. Ví dụ này viết đi viết lại 3 lần rồi, đã đọc có thể bỏ qua.
Người tạo mê cung. Người bỏ vài chuột mới đẻ vào. Người không để chuột biết sự hiện diện của người. Người cố ý cho chuột A ăn nhiều hơn các chuột khác. Tất cả các chuột đều thấy A thành công vượt bậc trong xã hội chuột, nhưng không biết vì sao. Loài chuột cho rằng A may mắn, hình dáng như A sẽ may mắn, tính cách như A sẽ thành công.
=> Người ở ngoài hệ thống (mê cung) và biết HẾT TRƯỚC luật chơi. Chuột ở trong hệ thống (mê cung) và không biết luật chơi; điều tốt nhất chuột có thể làm là đoán.
Bây giờ, thay chuột bằng người, thay người bằng God.
[God ở đây là khái niệm chung, không chỉ nói khái niệm God trong Christianity/Catholic]

Xác suất thống kê là cách ước lượng luật chơi.

2. Fact: học sinh lớp 3-4 đã học xác suất mấy chục năm nay bằng các bài toán: bi màu, lật lá bài, bỏ con gà vào chuồng, bài toán Monty Hall.
Bây giờ chỉ dùng đúng tên "xác suất thống kê" để nói về các bài toán trẻ đã giải mấy chục năm.
Thứ thầy cô dạy lớp 5 vật lộn là: làm sao giải bài toán cho trẻ thi vào lớp 6 trường chuyên mà không đặt (hệ) phương trình. Trẻ đã giải những thứ đấy từ lâu; giờ làm hệ thống hoá thôi.

3. Fact: các nước giàu có dạy xác suất thống kê cho trẻ.

Quan điểm: Tăng ứng dụng xác suất thống kê,
tăng Toán Tin,
giảm Toán Lý Thuyết chuyên sâu.

4. Ứng dụng đầu tiên của xác suất thống kê:
a. Biết cần bao nhiêu điểm để thi đậu, bỏ thời gian & công sức ít nhất để đạt. Cụ thể: thi đầu vào trường chuyên, thi đầu vào lớp chuyên trong trường. Nếu không có nhu cầu học chuyên thì bỏ qua.
Thi đại học ta, thi SAT, A-level, GRE đều có thể ước lượng.
Trẻ biết tự lượng sức thì đỡ bao nhiêu cho bản thân trẻ, cho phụ huynh.

b. Đỡ bị xác suất thống kê lừa.

c. Đỡ bị các bài báo quần chúng hù doạ kiểu suy diễn số liệu gốc.

d. Khái niệm Lợi Nhuận Kỳ Vọng Expected Return

E(r) = Σ [Pᵢ x E(rᵢ)] - Cost

5. Phụ huynh sẽ quan tâm việc giáo viên dạy hiệu quả hay dạy bậy.
Nghĩ theo hướng bỏ tiền mua sản phẩm: Trường tư thì trường nào thu hút được giáo viên giỏi. Phụ huynh và học sinh phải biết cách thẩm tra (due diligence) trường.
Fact: Học sinh lớp 5 biết cách chọn trường rồi; nghe phản hồi của bọn nhỏ xem, có nhiều cái hay.

Trong hệ thống trường công: sinh viên Sư Phạm thích vào trường có truyền thống, thứ hạng cao, để lấy tiếng mở lớp dạy thêm. Thứ hạng trường công rất đơn giản: điểm đầu vào. Nên cho con vào trường thứ hạng càng cao thì trình độ CHUYÊN MÔN TRUNG BÌNH giáo viên càng tốt.
Cần phân biệt: chuyên môn vs. dạy vui. Có cả chuyên môn tốt lẫn dạy cuốn hút thì hay quá; còn buộc phải chọn thì cần chuyên môn đúng hơn là [dạy vui mà dạy sai].

6. Mẹ cháu luôn bảo: bộ Giáo Dục đưa ra thách thức nào thì con cứ vượt qua là nhẹ đầu nhất.
Vì thế, bây giờ cháu luôn chỉ cách phụ huynh học sinh đối phó hệ thống (play/game the system) với mọi kiểu thách thức.
Gì thì gì, đối phó với hệ thống giáo dục là dễ nhất trong mọi ngành rồi. Vật nhau việc học cho lẹ còn ra ra vật nhau với xác suất trên thị trường đầu tư kìa.

Bài tập về nhà
Chúng mách mình trong phòng có thằng ngu. Mình nhìn quanh mãi không thấy ai ngu cả. Vậy thằng ngu ở đâu? 
Đoán xem.

Phần 2: Dạy trẻ lớp 2 xác suất làm gì?
1. Tuyên bố "xác suất làm thành công việc này là 95%".
Khi làm thất bại thì chống chế: "ơ, đang rơi vào 5% ngoại lệ đó".
1b. Tạm nói đạo lý.
Giả định nói đúng số 95%. Ví dụ có 100 vũ trụ song song. Trong đó có 95 vũ trụ làm thành công. 5 vũ trụ làm không thành công. Mình chỉ ở 1 vũ trụ nên khó biết TRƯỚC là mình như nào.

2. Ứng dụng ngay: lấy điểm cho-không bài thi đầu vào thạc sĩ Mỹ (GRE, GMAT), nộp điểm lấy học bổng. 

3. Ứng dụng ngay
Tính chính xác xác suất là một việc rất khó.
Nhưng có một thứ dễ làm và độ chính xác khá cao: so sánh xác suất thành công của 2 dự án.
Khó tính chính xác xác suất thành công dự án A, Khó tính chính xác xác suất thành công dự án B, nhưng mà tính xác suất thành công A cao hơn B để chọn làm A thì lại khá đúng.

4. Ứng dụng ngay: Tính lãi kỳ vọng

Lãi kỳ vọng = E(r) = Σ [Pᵢ x E(rᵢ)] - Chi phí
P: xác suất.
E(r): expected return.

Ví dụ: Bầu cua cá cọp / Hoo hey how / Crown & Anchor.
Áp dụng công thức trên để tính xem game này ra lãi kỳ vọng âm hay dương. Âm thì dẹp khỏi chơi. Dương thì cứ chơi, lỗ vài ván không sao; khi chơi một số ván đủ lớn (central limit theorem) thì lãi là dương.

Caveat: Công thức lãi kỳ vọng cho trò bầu cua dựa trên một giả định quan trọng: xác suất xí ngầu đúng 1/6. Thực tế xác suất xí ngầu không bao giờ đúng 1/6 vì luôn tồn tại mặt nặng hơn, cục không đúng hình hộp cube.

5. Ứng dụng ngay
Xác suất là đầu vào tối quan trọng cho các ngành: Bảo hiểm, làm nhà cái sòng bài.

6. Ủa ở trên là các ví dụ cho người lớn mà, liên quan gì con tao?
Đào tạo sẽ giúp trẻ có tư duy xác suất để lớn lên đi làm. Hoặc ít nhất là vốn từ của mảng đấy.

7. Dạy lớp 2 chi sớm vậy? 
* Cấp II trở lên học cái khó hơn là tương tác xã hội, học mấy cái xác suất đơn giản chỉ-ngồi-tính chi cho phí. 
* Học cho xong hết trước lớp 7 đi. Dậy thì rồi đi yêu đương và chơi games, học hành gì. 

8. Tại sao phải dạy hết?

* Vừa NGHÈO vừa nheo nhóc thì không đủ tiền cá nhân hoá cho từng cháu đó 😗

* Cưng nhớ những ngành 20 năm trước không hề tồn tại ở quê ta không? Ví dụ: quản lý tài sản cá nhân, actuary, machine learning. Có biết trước chính xác là 20 năm tới trẻ KHÔNG dùng tích phân (để làm bảo hiểm), KHÔNG dùng đạo hàm (để làm chứng khoán phái sinh), KHÔNG dùng xác suất hông?

* Vì trong đống trẻ đấy sẽ có những trẻ sẽ dùng. Trong số có dùng sẽ có những đứa xuất chúng: mở công ty, đóng thuế gánh team, tạo việc làm cho mấy (chục) nghìn gia đình. Đứa xuất chúng thì giá trị xã hội cao.
* Giống như những công ty thử nghiệm không thành công thì khai phá educate thị trường giúp những công ty sẽ thành công,
thằng ngu như Tai Tran học không nổi thì làm đúng nhiệm vụ / nghĩa vụ xã hội của mình là cosplay cục phân
bón cho mấy đứa giỏi đó 😌



Còn mấy cái thống kê cơ bản thì có thể xem thêm ví dụ ở đây https://ellienguyen.style/Toi%20sang%20tac/mai%20day%20thong%20ke/whole_v1.html